គេហនិទានុលេខន៍យើងនេះ មានគោលបំណងផ្សព្វផ្សាយ​ បទដ្ឋានគតិយុត្ត​ដល់និស្សិត អ្នកស្រាវជ្រាវទាំងឡាយ​​ ដែល​ត្រូវការ​ជំនួយ​ក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ។ ជាពិសេ វាជាមធ្យោបាយមួយសម្រាប់នាំ ផ្លូវទៅរកគេហទំព័រ និង ប្លក់ផ្សេងៗ ទាំងឡាយ ដែលទាក់ទងនឹង វិស័យច្បាប់។
Showing posts with label Civil law. Show all posts
Showing posts with label Civil law. Show all posts

Saturday, February 13, 2016

សំណួរ ចម្លើយជ្រើសរើស

ចូរអ្នកជ្រើសរើសចម្លើយដែលត្រឹមត្រូវ

១. វត្ថុ ជា៖

ក. បុគ្គល
ខ. ទ្រព្យ
គ. របស់ជាសម្ភារៈ

២. វត្ថុរួម៖

ក. ជាវត្ថុដែលយើងទាំងអស់គ្នាជាម្ចាស់
ខ. ជាវត្ថុគ្មានម្ចាស់
គ. ជាវត្ថុដែលមានម្ចាស់ជានីតិបុគ្គល

៣. ទ្រព្យជា៖

ក. សិទ្ធិ
ខ. វត្ថុ
គ. បុគ្គល

៤. បេតិកភណ្ឌមានអត្តសញ្ញាណជា៖

ក. ទ្រព្យសកម្ម
ខ. ទ្រព្យអកម្ម
គ. ទ្រព្យ

៥. លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃអត្តសញ្ញាណកម្មលើទ្រព្យជា៖

ក. អត្ថប្រយោជន៍
ខ. តម្លៃ
គ. ថាមពល
ឃ. ភាពអាចរឹបអូសបាន

៦. ចលនទ្រព្យជា៖

ក. ទ្រព្យចល័ត
ខ. ទ្រព្យនឹងថ្កល់
គ. ទ្រព្យអចល័ត

៧. ត្រាក់ទ័រនៃកសិដ្ឋានមួយជា៖

ក. ចលនទ្រព្យពីកំណើត
ខ. អចលនទ្រព្យតាមភព្វវាសនា
គ. ចលនទ្រព្យតាមការកំណត់របស់ច្បាប់
រៀបរៀងដោយៈ លោក ជិន វណ្ណារ៉ា

Tuesday, September 6, 2011

ក្រម​រដ្ឋប្បវេណី៖ អំពី​របៀប​បែងចែក​កេរមរតក


ប្រភព RFI  (http://www.khmer.rfi.fr/inheritance-in-khmer-law)
ដោយ សេង ឌីណា
បុគ្គលម្នាក់ៗ គឺ​ជា​ម្ចាស់​​ ដែល​មាន​សិទ្ធិផ្តាច់មុខ​ ទៅលើ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ដែល​ខ្លួនមាន។ ទោះបី​ជាក្រោយ​ពី​​ស្លាប់ទៅ ក៏​គេមិន​អាច​ដកហូត​ទ្រព្យសម្បត្តិ​នេះ​បានដែរ។ ទ្រព្យសម្បត្តិ​ ដែល​ជា​កេរមរតក​របស់​បុគ្គល​ដែល​ស្លាប់ (មតកជន) គឺ​ត្រូវ​ផ្ទេរទៅឲ្យ​សាច់ញាតិ​របស់​គាត់​ដែលនៅរស់។ ក៏ប៉ុន្តែ ការផ្ទេរមរតក​នេះ​ត្រូវ​គោរពទៅតាម​បទប្បញ្ញត្តិ ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​ច្បាប់។ ខាងក្រោមនេះ គឺ​ជា​សំណួរ-ចម្លើយ​ ស្តីពី​របៀប​បែងចែក​កេរមរតក ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​ក្រមរដ្ឋប្បវេណី​ខ្មែរ ឆ្នាំ​២០០៧។
សំណួរ-នៅ​ពេល​ដែល​បុគ្គល​ម្នាក់​ទទួលមរណភាព តើ​ទ្រព្យសម្បត្តិ ដែល​ជា​កេរមរតក​របស់​គាត់​ត្រូវ​បែងចែក​ដោយ​របៀបណា?

ចម្លើយ-ការបែងចែក​កេរមរតក គឺ​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​ក្រមរដ្ឋប្បវេណី ឆ្នាំ​២០០៧ ចាប់ពី​មាត្រា ១១៤៥ រហូតដល់ មាត្រា ១៣០៤ (សន្តតិកម្ម)។

ការ​ផ្ទេរ​កេរមរតក ត្រូវ​​ធ្វើ​ទៅតាមឆន្ទៈ​របស់​​​មតកជន (ជន​ដែល​ស្លាប់ ហើយ​ដែល​ជា​ម្ចាស់​កេរមរតក) ប្រសិន​បើ​គាត់​មាន​ទុក​បណ្តាំ។ គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា សន្តតិកម្ម​តាម​មាន​បណ្តាំ ឬ​សន្តតិកម្ម​តាម​មតកសាសន៍។

ក្នុងករណី​គ្មាន​បណ្តាំ​ ការផ្ទេរមរតក គឺ​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​ទៅតាម​ការកំណត់​ដោយ​​បទប្បញ្ញត្តិ ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​ក្រមរដ្ឋប្បវេណី។ គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា សន្តតិកម្ម​តាមច្បាប់ (មាត្រា ១១៤៥)។

សំណួរ-នៅក្នុង​បណ្តាំ តើ​ម្ចាស់ទ្រព្យ​មាន​សិទ្ធិ​បែងចែកកេរមរតក​របស់​គាត់​​យ៉ាងម៉េច​ក៏​បាន ឬ​ក៏យ៉ាងណា?

ចម្លើយ-មតកជន មានសិទ្ធិ​ធ្វើ​ការបែងចែក​កេរមរតក​របស់​គាត់​យ៉ាងម៉េច​ក៏បាន​ដែរ ក៏ប៉ុន្តែ ត្រូវ​គោរព​លក្ខខណ្ឌ​មួយ ដែល​ចែង​ក្នុង​ច្បាប់ គឺ “ភាគបម្រុង”។ ច្បាប់​កំណត់​ថា មរតក​មួយ​ផ្នែក​ ត្រូវ​បម្រុង​ទុក​ឲ្យ​សន្តតិជន (ជន​ដែល​ត្រូវ​ទទួល​កេរមរតក)​ តាម​ច្បាប់​កំណត់។

អ្នក​មាន​សិទ្ធិ​លើ​ភាគបម្រុង គឺ​​កូន​ ឬ ឪពុកម្តាយ ឬ​ជីដូនជីតា និង​សហព័ទ្ធ​របស់​មតកជន (មាត្រា ១២៣០)។ ចំណែក​នៃ​ភាគបម្រុង​ត្រូវ​​កំណត់​ដូចខាងក្រោម៖

ក្នុងករណី​ដែល​មាន​សន្តតិជន ដែល​ជា​ឪពុកម្តាយ ឬ​ជីដូន ជីតា​ប៉ុណ្ណោះ (មិនមាន​កូន និង​មិនមាន​សហព័ទ្ធ) ភាគបម្រុង​ គឺ​ត្រូវមាន ១ភាគ៣ នៃ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​មតកជន។
ក្នុងករណី​ដែល​​មាន​សន្តតិជន​ជា​កូន ឬ​ជា​សហព័ទ្ធ ភាគបម្រុង​ ត្រូវមាន​ពាក់កណ្តាល នៃ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​មតកជន។

ភាគបម្រុង ត្រូវ​យក​ទៅ​បែងចែក​ជាចំណែក​ស្មើៗគ្នា​ឲ្យ​សន្តតិជន​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​ទទួល​ភាគបម្រុង​ ដែល​ច្បាប់​កំណត់​ក្នុង​មាត្រា​ខាងលើ។ កេរមរតក ដែល​នៅសេសសល់​ពី​ ភាគបម្រុង ទើប​មតកជន​អាច​យក​ទៅ​បែងចែក​តាមចិត្ត​ចង់​បាន។ ក្នុងករណី​ដែល​គ្មាន​​សន្តតិជន​ដែល​ត្រូវ​មាន​សិទ្ធិ​ទទួល​ភាគបម្រុង​ទេ មតកជន​​អាច​ចាត់ចែង​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​របស់​គាត់​ទាំងអស់ ទៅតាម​បណ្តាំ​បាន ដោយ​មិន​ត្រូវ​ទុក​​​ភាគបម្រុង​នោះទេ។

សំណួរ-ក្នុងករណី​មិនមាន​បណ្តាំ​ តើ​​​ច្បាប់​កំណត់​ដូចម្តេច​ខ្លះ អំពី​ការបែងចែក​កេរមរតក​?

ចម្លើយ-ក្នុងករណី​គ្មាន​បណ្តាំមរតក ច្បាប់​កំណត់​ថា កេរមរតក​ត្រូវ​ចែក​​​ទៅ​ឲ្យ​សន្តតិជន ដែល​មាន ៣លំដាប់ ៖

ប្រសិន​បើ​មតកជន​មាន​កូន មរតក​ត្រូវ​​បាន​ទៅ​កូន។ បើសិនជា​​មាន​កូន​ណាមួយ​ស្លាប់ ចំណែក​មរតក​​​នោះ ត្រូវ​ផ្ទេរ​ទៅ​ឲ្យ​កូនៗ​របស់​​កូន​នោះ (ចៅ​របស់​មតកជន) ដែល​គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះថា សន្តតិកម្ម​ជំនួស។

ប្រសិនបើ​មតកជន​មិនមាន​កូនសោះ (ចំណុចនេះ​ខុសពីមានកូន​ ​តែ​កូន​ស្លាប់) កេរមរតក​ត្រូវ​បាន​ទៅ​ឪពុកម្តាយ។ ប្រសិន​បើ​គ្មាន​ទាំងកូន ហើយ​ឪពុកម្តាយ​ក៏​ស្លាប់​អស់ទៀត កេរមរតក​ត្រូវបាន​ទៅ​បងប្អូនបង្កើត។

ចំពោះ​សហព័ទ្ធ (ប្តី ឬប្រពន្ធ) របស់​មតកជនវិញ គឺ​ជា​សន្តតិជន “អចិន្រ្តៃយ៍” មានន័យថា ទោះជាស្ថិត​ក្នុង​លំដាប់ណាមួយ ក្នុង​លំដាប់​សន្តតិជន​ទាំង៣​ខាងលើ ក៏សហព័ទ្ធ​ត្រូវមាន​ចំណែក​ក្នុង​ការទទួល​កេរមរតកដែរ។

ក្នុងករណី​សន្តតិជន​ជាកូន សហព័ទ្ធត្រូវ​ទទួល​បាន​ចំណែក​ស្មើគ្នា​ជាមួយ​នឹង​កូននីមួយៗ។ ក្នុងករណី​មតកជន​គ្មានកូន ហើយ​មរតក​ត្រូវ​ផ្ទេរ​ទៅ​សន្តតិជន​ជា​ឪពុកម្តាយ ទ្រព្យសម្បត្តិ​ត្រូវ​ចែក​ជា​បី​ចំណែក​ស្មើគ្នា ដោយ​១ចំណែកបាន​ទៅ​ឪពុក ១ចំណែក​បានទៅម្តាយ និង​ចំណែក​ទី៣​បាន​ទៅ​សហព័ទ្ធ។ ប្រសិនបើ​មានតែ​ឪពុក ឬមានតែម្តាយ​នៅរស់ សហព័ទ្ធ​ត្រូវបាន​ទ្រព្យ​ពាក់កណ្តាល ហើយ​ពាក់កណ្តាល​ទៀត​បានទៅ​ឪពុក ឬម្តាយ ដែល​នៅរស់នោះ។

ក្នុងករណី​មតកជន​គ្នាន​កូន គ្មាន​ឪពុកម្តាយ​នៅរស់ ហើយ​មរតក​ត្រូវ​ធ្លាក់​ទៅ​បងប្អូនបង្កើត ទ្រព្យសម្បត្តិ​ពាក់កណ្តាល​ត្រូវ​បាន​ទៅ​សហព័ទ្ធ ហើយ​នៅសល់​ពាក់កណ្តាល​ទៀត​ត្រូវយក​ទៅ​ចែក​ជា​ចំណែក​ស្មើៗ​គ្នា​ឲ្យ​ទៅ​បងប្អូន​បង្កើត​នោះ។

សំណួរ-តើ​កូនសុំ មាន​សិទ្ធិ​ទទួល​កេរមរតក​ដែរឬទេ?

ចម្លើយ-កូនសុំ​ក៏​មាន​សិទ្ធិ​ទទួល​កេរមរតក​ដូចជា​កូន​បង្កើតដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត ទាំងកូនបង្កើត និង​ទាំងកូនសុំ ត្រូវ​មាន​ចំណែក​ស្មើៗ​គ្នា (មាត្រា ១១៥៦)។

សំណួរ-ក្នុងករណី​​​កូន ដែល​ត្រូវ​ទទួល​មរតក​ ស្លាប់​ទៅ ហើយ​ត្រូវ​ចែក​បន្ត​ទៅ​ឲ្យ​ចៅ តើ​ចំណែក​​មរតក​ត្រូវ​ចែក​ដូចម្តេច?

ចម្លើយ-នេះ គឺ​ជា​ករណី​សន្តតិកម្ម​ជំនួស។ ចំណែក​មរតក​មិន​ត្រូវ​​យក​ទៅ​គិត​ជា​ចំណែក​ស្មើៗ​គ្នា​​ឲ្យ​ចៅ​របស់​មតកជន​តែម្តងនោះទេ។ គេ​ត្រូវ​គិត​ជា​ពីរ​ដំណាក់។ ទីមួយ ត្រូវ​បែងចែក​​​​ជា​ចំណែក​ស្មើៗ​គ្នា​ទៅ​ឲ្យ​កូនៗ​ជាមុនសិន។ បន្ទាប់​មក ទើប​គេ​យក​ចំណែក​​របស់​កូន​​ដែល​ស្លាប់ ទៅចែក​បន្ត​​ជាចំណែកស្មើៗ​គ្នា​ ឲ្យ​ទៅ​កូនៗ​​គាត់​បន្តទៀត៕
ពាក្យគន្លឹះ : កម្ពុជា - ច្បាប់

ម៉ោងលើពិភពលោក